Teknik tanım
Dedike sunucu bir veri merkezinde barındırılan ve bir abonelik süresince tek müşteriye kiralanan fiziksel bir bilgisayardır. Sizinle donanım arasında sanallaştırma katmanı yoktur. Dedike sunucuya SSH ile bağlandığınızda doğrudan metal üzerinde çalışan OS ile konuşuyorsunuz — masaüstünüzde duran bir makine gibi.
Her kaynağın %100'ünü alırsınız: tüm CPU çekirdekleri, tüm RAM kanalları, her NIC kuyruğu, her NVMe hattı. Hiçbir şey başka bir müşteriyle paylaşılmaz.
Dedike sunucu vs VPS
| Boyut | Dedike sunucu | VPS |
|---|---|---|
| Donanım paylaşımı | Yok | Hipervizördeki diğer VM'lerle |
| Sağlama süresi | 2-24 saat (fiziksel kurulum) | 60 saniye altı |
| Fiyat tabanı | Aylık $100-200 | Aylık $5-15 |
| Yeniden boyutlandırma | Donanım değişimi (saatler+) | Canlı boyutlandırma (saniyeler) |
| Hipervizör "gürültülü komşu" riski | Yok | Nadir ama mümkün |
| GPU / özel donanım | Evet — passthrough veya doğrudan | Yalnızca sağlayıcı GPU VPS sunuyorsa |
| Uyumluluk (veri izolasyonu) | Fiziksel ayrım — denetlenebilir | Hipervizör üzerinden mantıksal |
Gerçekten ne zaman dedike sunucu gerekir?
- Yüksek throughput veritabanları — 50k QPS veya 500 GB çalışma seti üstü tipik olarak doğrudan donanımdan faydalanır.
- GPU iş yükleri — ML modeli eğitimi, video kodlama, render. VPS GPU mümkün ama sanallaştırma yükü var.
- Uyumluluk yoğun barındırma — HIPAA, PCI DSS Level 1, SOC 2 Type II. Denetçiler bazen belgelenmiş fiziksel izolasyon ister.
- Lisans-kilitli yazılım — bazı kurumsal yazılımlar (Oracle, SAP) soket başına lisanslıdır ve hipervizör altında çalışmayı reddeder.
- Sürekli yüksek CPU — VPS sağlayıcıları uzun süreli %100 yükte throttle veya CPU-steal uygulayabilir. Dedike donanım uygulamaz.
- Özel çekirdek / hipervizör — kendi Proxmox, ESXi, XCP-ng'niz için bare metal gerekir.
Dedike sunucu fiyatlandırması
Modern dedike sunucular aylık $199 civarında başlar. Tipik yapılandırmalar:
- Giriş: 1× Intel Xeon (8 çekirdek), 32 GB DDR5 ECC, 2× 1 TB NVMe Gen4 — aylık ~$199
- Orta: 2× Intel Xeon Gold (toplam 32 çekirdek), 128 GB ECC, 4× 2 TB NVMe RAID-10 — aylık ~$499
- Üst: Çift AMD EPYC Genoa (128 çekirdek), 512 GB ECC, 8× 4 TB NVMe, 10 Gbps port — aylık ~$1.299
Kendinizin yönetmesi gereken şeyler
VPS'in aksine dedike sunucuda snapshot alacak veya rescue imajına yeniden başlatacak hipervizör yoktur (çoğu sağlayıcı OS yeniden kurulumları için IPMI/BMC konsolu verir). Sorumluluğunuz:
- OS kurulumu ve yamalama
- Güvenlik duvarı yapılandırması
- RAID kurulumu (yazılım veya donanım)
- Yedeklemeler (off-site önerilir)
- Donanım sağlığı izleme (S.M.A.R.T., IPMI olayları)
Yönetimli vs yönetimsiz dedike
Bazı sağlayıcılar yönetimli dedike sunar — OS güncelleme, izleme, hatta uygulama seviyesi destek (LAMP yığını, cPanel vb.). Maliyet yönetimsizin %30-100 üstü. Tam zamanlı sysadmin olmayan ekipler için ideal.